matematikçi
Mar 24 2006, 02:50 PM
Banyonuzdaki lavabo kanalına kaotik olarak akan suyun birdenbire kendine, girdap haline dönen güzel bir çevrinti olarak düzen vermesine nasıl bir açıklama getirirdiniz?
El-Velehan
Mar 24 2006, 05:06 PM
bu bilimsel olarak bilinen bir olgu.
su lavobadan akarken
kuzey yarım kürede saat yönünde girdap oluştururak akar.
güney yarımkürede saat tersi yönünde girdap oluştururarak akar.
Tam ekvator üzerinde ise hiç bir yöne girdap oluşturmadan direkt akar.
bir belgeselde izlemiştim.
Tam ekvator cizgisinin üzerinde ellerinde altı delik su dolu kova ile gözlem yapıyorlardı.suyun içine kibrit çöpü atarak girdabın hareketini gözlemliyorlardı.
tam ekvator çizgisi içinde iken kibrit hareketsiz su alttaki delikten akıyordu. yarım metre kadar güney yarımküreye gidince kibrit saat aksi yönünde harekete başladı girdap yüzünden,yarım metre kuzeye geldiler kibrit saat yönünde dönmeye başladı.
bilimsel açıklaması çok aklımda kalmadı. dünyanın çekimi ile ilgili olacaktı. birde alize rüzgarlarının etkisi de olacaktı herhalde tam emin değilim.
matematikçi
Mar 24 2006, 05:44 PM
Darth Vader, suyun özelliklerini biraz daha açmışsın.
Koas, doğal olarak test edilmez ve bu nedenle bilim dışı görünür. (bu benim düşüncem değil) Suyun kaotik olarak 6 gen oluşturma özelliğide vardır.Evet bu olayların açıklaması var ama biraz zor televizyonda açıklanabileceğini zannetmiyorum.Sanırım kaos ve düzen ile ilgili bir belgesel izlemiş olabilirsin.Suyun bu özellikleriyle ilgili bilimsel açıklama ben bulamadım bulabilirseyin buraya koyarsanız sevinirim. Belki kuvantum mekaniğiyle bu belirgin keyfiliğin sihirmi yoksa başka şey olduğunu açıklayabilirsin.Televizyonda verilebilecek kadar basit değildir veya gerçekten böyle garip kanallarda vardır...
met_1969
Mar 24 2006, 09:27 PM
Coriolis force diye geçer.
Dünyanın kendi ekseni çevresinde dönmesinin bir sonucudur.
Foucault sarkacıyla da bu etki gözlemlenebilir.
http://www.phys.unsw.edu.au/PHYSICS_!/...t_pendulum.htmlhttp://www.physics.ohio-state.edu/~dvandom/Edu/newcor.html
matematikçi
Mar 24 2006, 09:43 PM
met_1969 ben kaotik bir açıklama bekliyordum. Sen tartışmayı dahada ileriye götürmüşsün düzen oluşması için fiziksel kurallara ihtiyaç var diyorsun. Yani nedensiz düzen oluşmaz ben onu anlıyorum verdiğin linklerden. Bende buraya gelmek istiyordum raslantısal gözüken şeylerin kurallara tabi olduğu gerçeği düzenin oluşması için bir kural gerekliliği ama bu bir teori ile çelişmezmi ?
DreiMalAli
Mar 25 2006, 01:22 PM
Dünyanın dönmesi sonucu oluşan Coriolis Kuvveti büyük çaptaki olaylarda etkili bir neden olsa da (atmosferde oluşan girdaplar, büyük tanker gemilerinin rotasını etkileme...) ve etkisinin Kuzey ve Güney Yarıküresinde ters yönlerde olacağını da tahmin etsem de, banyo suyunun girdap haline gelmesine etki edeceğini, önemli bir rol oynayacağını sanmıyorum.
Banyo suyunun aktığı delik taş çatlasa 5 cm çapında. bu 5 cm'lik uzaklıkta oluşacak hız farkı (Dünyanın dönmesi sonucu) çok çok düşük olacaktır. Banyoda oluşacak girdabın Banyo küvetinde oluşan girdaba etkisi ise farkdilmeyecek kadar az olacaktır. Banyo küvetinde oluşacak girdapın Kuzey ve Güney Yarıküresinde ters yönlerde olacağını da tahmin etmiyorum.
Farklı hızla akan sıvılar karşılaştıklarında, (yateri hız farkından sonra) girdap benzeri olgular oluşmakta. Düzgün akan bir suya parmağımızı soktuğumuzda bunu gözetlebiliriz.
Banyodan akan suyun hareketinin girdap haline gelmesinin asıl nedenininin banyo deliğinin asimetrik oluşudur diye tahmin ediyorum.
Banyodan akan suyun harketi kaotik mi? Bilmiyorum. Bana düzgün akıyormuş (laminar) gibi geldi.
Gelecek banyo sefasında biraz daha dikkatli bakacağım.
Sevgiler
matematikçi
Mar 25 2006, 01:36 PM
DreiMalAli, bu sorunun çözümü kaotik yollanlaran yapılabilir ancak demek istedim.Akış düzgün çelişki arıyoruz zaten.Fikirlerin bana da mantıklı gibi geldi baştan beri bu olayın televizyonlarda söylenebilecek kadar kolay anlaşılır bir olay olmadığıdır.Bu soruya mantıksal çözüm bulmak zor sanırım... Bu sorunun çözümü var zaten tv izledim denilip geçiştiriliyor gibi biraz... Halen soruya cevap alamadık suyun bu düzene girme isteği nerden kaynaklanmaktadır.
agnostik
Aug 14 2006, 02:27 PM
Bu konuda fizikçilerin görüşleri,
Evet Kuzey ve Güney Yarım Küre açıklaması yanlış.Kendi yıkadığım bulaşığın suyunu dökmek yerine bu deneyi yapmaya karar verdim ve sonuç: Suyun akış yönü kuvvetin yönüne bağlı olarak değişiyor. Dünya üzerindeki coğrafi konumumuz çok küçük düzeyde etkilidir.
.......
İzlediğim bir gezi belgeselinde bu konuya değinmişlerdi.
Ekvator üzerinde bir bölgede oranın yerlileri ve program sunucusu bu deneyi gerçekleştirdi.
Eğer kuzey yarım kürede aynı işlemi yaparsanız su bir yana dönerek lavabo deliğinden boşalıyor bir kaç metre aşağı inip güney yarım kürede denerseniz su diğer yana dönerek lavabo deliğinden boşalıyor.
İzlediğim programın ismi AYNA.Ne derece bir aldatmaca ve ilizyon var yada var mı? bilemiyorum ancak izledikten sonra çok ilginç gelmişti.
Bu arada program kaliteli bir gezi belgeseli idi,programı yapanların izleyicileri kandırmak gibi bir düşünceleri olduğunu tahmin etmiyorum ancak oranın yerlileri için kesin konuşamam.
Aldatmaca evet ama yine de simdi ben gidip bir denemek istedim. Sonuclari birazdan vericem .
Bolumdeki 5 lavabo uzerinde yaptigim deneye gore guney yarimkurede suyun donus yonuyle ilgili bir genelleme yapilamaz . Su haliyle bazen saat yonunde, bazen de onun tersinde donerek bosaliyor. Yillar once Baris Manco'yla 7'den 77'yenin bir bolumunde de gostermislerdi bu su olayini, o zaman hayran hayran izledigimi hatirliyorum, cok sasirmistim. Iyi taktik aslinda, baksaniza butun gezi-belgesel programi yapanlari ekvatora cekiyorlar...
deney: iki tıkanmış lavoboda girdap o kadar yavaş dönüyor ki belli bir tıkanıklıktan sonra acaba girdap şeklinde değilde direk deliğe giden jeodezikler üzerinde akabilir mi? Yanıt sanırım evet. Dönme olayı suyun ne kadar basınç uyguladığıyla alakalı galiba (akışkanlar mekaniği/dinamiği üzerinde araştırma yapmadım), eğer basınç kuvvetini dengelyecek bir şeyler varsa (örneğin tıkanma) girdap limitte dönmüyor olabilir. Ama burada basınç kuvvetini dengelediğimiz için de su çok çok yavaş akıyor. Bu durumda yapılması gereken elimize bir lavobo pompası almak ve temizliğe başlamak...
Yeni soru: Lavaboyu giderek daraltalım. Öyle bir daraltalım ki gittikçe deliğin yarıçapına yaklaşsın. Bu durumda tam aynı yarıçapa sahip olduklarında yani düpedüz bir doru olduğunda hala girdap var mıdır? Yani başka bir deyişle su borunun içinde dönerek mi akar?
...........
Kayıt: 17 Şub 2002
Mesajlar: 4202
Nerden: Seattle, WA
Tarih: Pts Şub 20, 2006 7:43 am Mesaj konusu:
............
Kayıt: 28 Hzr 2005
Mesajlar: 868
Nerden: MeÜ Fizik
Tarih: Pts Şub 20, 2006 10:17 am Mesaj konusu:
haci
Aug 14 2006, 03:24 PM
Burada bir yanlış anlaşılma var..
Coriolis kuvveti lavoba suyunu drenajına yön vermede elbette önemsizdir. Ama kasırgaların dönüşünü etkileyecektir.
Kuzey yarıda kasırgaların yönü saat yönünün tersidir.
Güney yarıda ise kasırgaların yönü saat yönüdür..
HACI
bercenay
Aug 14 2006, 10:04 PM
metal kafa dostum,kurt adam olmussun.
bu daha bir yakısmıs.
bak su suyun isine neler yapıyo dimi...