Jump to content
haci

İlginç Fizik Soruları

Recommended Posts

1 minute ago, DreiMalAli said:

 

 

1. Benim çizdiğim resim bir prensip anlatımı olduğu için gerçekci olması gerekmez. Demekki bunu anlamayanlar da varmış.

2. 10 kg'lık bir kütlenin Ekvatorda hissettiği merkezkaç kuvveti yaklaşık 7 N olduğuna göre, pek de komik değilmiş.

3. Hem benden gerçekci bir çizim iste hem hem de Dünyanın şekli diye garip bir geoid animasyonu ver. İşte bu komik olmuş. Çünkü geoid globusun girinti çıkıntıları yüzbinlerce kat abartılmış kıvrımlardır.

 

İletinde verdiğin Dünya haritasında da hemen görülüyor yükseklik artışının Ekvatora doğru yönlenmiş olduğu. Her eriyen buzulun hemen Ekvatora erişmeyeceği anlaşılır bir şey şey olduğu gibi atmoferik nedenlerden dolayı (Coriolis vb.) düz bir çizgi takip ederek Ekvatora gitmeyecaği de anlaşılır bir durumdur.

 

Ama bütün bu yazışmaların benim sorduğum soru ile zaten ilgisi yoktur.

 

İletinin devamında fiziksel herhangi anlatım, nedenleme, kural olmadığı için, ben söyledim oldu tadında bir ileti olmuş.

 

Sorduğum soru hakkında yukarda vermiş olduğum iletiler hala geçerlidir.

 

Sevgiler

 

 

Sana bir geoid animasyonu vermedik. Hani dünya denen bir gezegen var ya, hah işte onun yerçekimine göre çıkarılmış yüzey haritasını verdik. Yani o şey, gözlenerek, ölçerek bulunmuş bir sonuç, teorik bir geometrik nesne değil.

 

O haritada da, ekvatorda su artışının hemen hemen hiç olmadığı görünüyor zaten, bir daha bak hocam sen.

 

Kural basit, su dolacak kap ister. Suyu kapta tutanda yerçekimidir. Bir diğer kural ise, dünyanın merkezkaç kuvveti, yerçekimi kuvvetinin yanından esamesi okunmayan, önemsiz bir kuvvettir. 

 

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
Bir saat önce, anibal yazdı:

 

Pek öyle değil. Eğer suyu kaldırırsan, dünyanın şekli buna çok benzeyecektir. Su olmasaydı, dünyanın çekim gücü, dünyayı çok daha düzgün bir topa benzetirdi muhtemelen. 

 

Dünyanın en büyük ayrıcalıklarından biri, tektonik olarak canlı olmasıdır, diğeri ise bir sürü suya sahip olmasıdır. Tektonik hareketler yüzünden, dünyanın kabuğu acayip şekilde yamuk yumuktur. Ama daha önemlisi, yerçekimi merkezi, dünyanın merkezi olmaz. Bu harita, yerçekimi üzerinden yapılan bir harita. Peki suyun yere akması, dolması neyle oluyor? Evet, yerçekimyle. Yani, bu harita sizlere, suyu daha çok kendine çeken yerleri gösteriyor aynı zamanda. 

 

Dünyanın yüzeyini merak ediyorsanız, suyu yok sayamazsınız. Yani, su ile birlikte, dünyanın üzeyi elbette ceres'ten falan çok çok daha düzgün olacaktır. Ama suyu çıkarırsanız, dünyanın yüzeyi belki de sistemindeki en engebeli, yamuk yumuk gezegen olacaktır. Dikkat edin: gezegen, yani, ceres bir gezegen değil mesela.

 

 

İşaretlediğim yer doğru değil.

Dünyanın en derin yeri 10-15 km. İsmi aklıma gelmiyo şimdi.

12000 km küsurluk bir çapın yanında 12 km'lik bir eğrilik hemen hiç farkedilmez. Çapı 12000 km olan bir küreyi bir metre çaplı bir küre olarak gerçekleştirirsen, 10 km'lik girinti çıkıntıları o küre üzerinde hiç farketmezsin.

 

Sevgiler

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
Bir saat önce, Smile Buddha yazdı:

mars atmosfer basıncında su kaç  santigrat derecede kaynar?:)

 

Mars'daki atmosfer basıncına baktık: 0,006 bar!

Şimdi faz diyagramı aramaya niyetim olmadığı için sadece tahminde bulunayım:

- Ya su sıfır derecenin civarında kaynamaya başlar.

- Ya da direk buz halinden gaz haline geçer.

 

Sevgiler

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
14 dakika önce, anibal yazdı:

 

Sana bir geoid animasyonu vermedik. Hani dünya denen bir gezegen var ya, hah işte onun yerçekimine göre çıkarılmış yüzey haritasını verdik. Yani o şey, gözlenerek, ölçerek bulunmuş bir sonuç, teorik bir geometrik nesne değil.

 

O haritada da, ekvatorda su artışının hemen hemen hiç olmadığı görünüyor zaten, bir daha bak hocam sen.

 

Kural basit, su dolacak kap ister. Suyu kapta tutanda yerçekimidir. Bir diğer kural ise, dünyanın merkezkaç kuvveti, yerçekimi kuvvetinin yanından esamesi okunmayan, önemsiz bir kuvvettir. 

 

 

 

Doğru. Kural basit.

Bizim buralarda atmosfer denilen kab suyun yükselmesine engel olmuyor.

Diğer bir basit kural ise Dünyanın elipsoi şeklini almasının nedeni merkezkaç kuvvetidir. Dünyamızda yetri kadar su bulunduğu için, elipsoi şeklin oluşması çok daha kolay oluyor.

 

Sevgiler

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
14 minutes ago, DreiMalAli said:

 

İşaretlediğim yer doğru değil.

Dünyanın en derin yeri 10-15 km. İsmi aklıma gelmiyo şimdi.

12000 km küsurluk bir çapın yanında 12 km'lik bir eğrilik hemen hiç farkedilmez. Çapı 12000 km olan bir küreyi bir metre çaplı bir küre olarak gerçekleştirirsen, 10 km'lik girinti çıkıntıları o küre üzerinde hiç farketmezsin.

 

Sevgiler

 

Dünyanın en derin yerini, zahiri bir deniz seviyesi üzerinden ölçüyorsun. Ve deniz seviyesi öyle düz, düzgün bir şey değil, dünyanın etrafında düzgün bir küre çizmiyor. Soru basit, neden karalar var, denizler hep aynı derinlikte değil? Neden koca okyansular diğerinden daha "yüksekte"?

 

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
6 dakika önce, DreiMalAli yazdı:

 

Mars'daki atmosfer basıncına baktık: 0,006 bar!

Şimdi faz diyagramı aramaya niyetim olmadığı için sadece tahminde bulunayım:

- Ya su sıfır derecenin civarında kaynamaya başlar.

- Ya da direk buz halinden gaz haline geçer.

 

Sevgiler

https://www.engineeringtoolbox.com/water-evacuation-pressure-temperature-d_1686.html

 

burada hesaplayıcı var ama faz değişimi hakkında bilgi yok.

 

tabloda direk sıfır diyor .hesaplayıcıda 0.5 derecede kaynar diyor.:)

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
1 minute ago, DreiMalAli said:

 

Doğru. Kural basit.

Bizim buralarda atmosfer denilen kab suyun yükselmesine engel olmuyor.

Diğer bir basit kural ise Dünyanın elipsoi şeklini almasının nedeni merkezkaç kuvvetidir. Dünyamızda yetri kadar su bulunduğu için, elipsoi şeklin oluşması çok daha kolay oluyor.

 

Sevgiler

 

Bir noktada doğru. Aslında elipsoide yola açan, önemli oranda ayın çekimi. Ama tarihi açıdan bakınca, merkezkaç kuvveti de bundan önemli. 

 

Fakat, gelecek profilinden bakarsak, dünyadaki suların toplanacağı yerleri belrilemede, merkezkaç kuvveti artık ehemmiyetsiz. O vazifesini yapıp, inzivasına çekilmiş gibi. Artık bu mevzuda söz sahibi olanlar, çok başka etmenler.

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
1 minute ago, Smile Buddha said:

https://www.engineeringtoolbox.com/water-evacuation-pressure-temperature-d_1686.html

 

burada hesaplayıcı var ama faz değişimi hakkında bilgi yok.

 

tabloda direk sıfır diyor .hesaplayıcıda 0.5 derecede kaynar diyor.:)

 

Diyoro, ama dedik ya, o kadar basit değil. Konu lab koşulları değil, mars yüzeyi ise, olay daha karmaşık. O yüzden -3 derecede kaynayan su bulabilirsin marsta. Yada 2 derecede buz halinde olan. Bu hesaplarla, marsta sıvı su bulunması imkansız gibi. Ama biliyoruz ki, masrta hala sıvı su var. Ha, dere olup akmıyor, sürekli. Ama sıvı su ortaya çıkıyor, kaybolup gidiyor, tahminen buharlaşıyor.  Kaybolana kadar izlerini bırakıyor. 

 

nasa-just-announced-that-liquid-water-has-been-found-on-mars.jpg-300x225.png

 

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
13 dakika önce, DreiMalAli yazdı:

 

Mars'daki atmosfer basıncına baktık: 0,006 bar!

Şimdi faz diyagramı aramaya niyetim olmadığı için sadece tahminde bulunayım:

- Ya su sıfır derecenin civarında kaynamaya başlar.

- Ya da direk buz halinden gaz haline geçer.

 

Sevgiler

725px-Phase_diagram_of_water.svg.png

 

Çok ilginç   mars atmosfer basıncı suyun triple point noktasına sanki ayarlanmış gibi. :)

 

 

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
9 dakika önce, Smile Buddha yazdı:

725px-Phase_diagram_of_water.svg.png

 

Çok ilginç   mars atmosfer basıncı suyun triple point noktasına sanki ayarlanmış gibi. :)

 

 

 

 

:D

Evet. Her üç durum aynı anda ve bir arada.

Yorum yapamıyacağım, çünkü beni aşıyor.

 

Sevgiler

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
16 minutes ago, DreiMalAli said:

 

:D

Evet. Her üç durum aynı anda ve bir arada.

Yorum yapamıyacağım, çünkü beni aşıyor.

 

Sevgiler

 

Öyle, ama o fazlardan hangisini olacağını belirleyen şeyler, daha karmaşık şeyler. 

 

Dünyada, basınç çok güçlü ve bu durumda o kadar belirleyici ki, başka etmenleri göz ardı edebiliyoruz.

 

Peki ne onlar? Herşeyin başında şu geliyor: Suyun saf kalmamaktaki büyük ısrarı. Orada havada bol karbondioksit var örneğin, bu da suyun kompozisyonunu değiştiriyor kolayca. Bu da, kaynama noktası için belirleyici oluveriyor o koşullarda. Dünyada bunun esamesi okunmaz, çünkü, zaten kaynama noktasına yaklaşamadan, su o karbondioksiti atar.

 

Bu tek geçerli etmen değil, ama onlardan biri, sıradan biri. Bölgesine göre falan, bir sürü etmen var bunu belirleyen. 

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş

Dünyadaki sularin toplami ve sular olmadan dünyanin sekli aynen böyledir>> Dünya geoid falan degil, düzgün bir küredir.Üzerindeki suyun miktari ise masanizi nemli bir bezle sildiginizde üzerinde kalan islaklik kadardir. Büyük mavi küre okyanus sulari , kücük mavi küre ise toplam göl sularidir.

0bf454cd-17a9-4dc5-bfa6-4889585e1886.jpg

tarihinde deadanddark tarafından düzenlendi

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
3 saat önce, anibal yazdı:

Dünyanın yüzeyini merak ediyorsanız, suyu yok sayamazsınız. Yani, su ile birlikte, dünyanın üzeyi elbette ceres'ten falan çok çok daha düzgün olacaktır. Ama suyu çıkarırsanız, dünyanın yüzeyi belki de sistemindeki en engebeli, yamuk yumuk gezegen olacaktır. Dikkat edin: gezegen, yani, ceres bir gezegen değil mesela.

 

 

Büyük kütleli gökcisimlerinin kütlecekimi daha fazla olacagi icin küresel olmalari kacinilmaz. Ceres derken o bile bu kadar kücükken yuvarlak bir küre olmayi basarmis ama asteroid dedigimiz nesneler kücük olduklari icin sekilsizdirler.

Suyun dünyanin seklinde büyük bir rolü yoktur. Zaten onlar sonradan kuyruklu yildizlar ile getirilmistir büyük ihtimal. Dünyanin uzaktan anlasilmayan o yüzeyindeki egimler tektonik haraketler ve yanardaglarin sonucudur.

Örnegin marsin olympus dagi (volkanik) tek basina bir kita gibidir.

O yüzden dünyayi birak marsa bak, yamuklugun dik alasi orada.

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
8 minutes ago, deadanddark said:

 

Büyük kütleli gökcisimlerinin kütlecekimi daha fazla olacagi icin küresel olmalari kacinilmaz. Ceres derken o bile bu kadar kücükken yuvarlak bir küre olmayi basarmis ama asteroid dedigimiz nesneler kücük olduklari icin sekilsizdirler.

Suyun dünyanin seklinde büyük bir rolü yoktur. Zaten onlar sonradan kuyruklu yildizlar ile getirilmistir büyük ihtimal. Dünyanin uzaktan anlasilmayan o yüzeyindeki egimler tektonik haraketler ve yanardaglarin sonucudur.

Örnegin marsin olympus dagi (volkanik) tek basina bir kita gibidir.

O yüzden dünyayi birak marsa bak, yamuklugun dik alasi orada.

 

Doğrusu şu, gezegenler kocaman şeyler. Hepsini bir ekrana, kağıda sığacak kadar küçültürseniz, elbette top gibi yusyuvarlak falan olacaklar. Ama, biraz detaylı bakarsak, hemen hiçbirisi öyle pürüzsüz değil, yamuk yumuk şeyler.

 

Genel olarak, yüzeyde sapma oranı, yani engebe oranı, kabaca %5 civarında kabul ediliyor. Yani %5 dalgalanma, düz sayılıyor. Tabi bu, gezegenin dış çevresi, su, atmosfer falan dahil. 

 

Bir diğer bakış yöntemi ise, yüzey yerçekimi ki, bu gezegenleri sınıflamak için kullanılıyor. Bu noktada, ilginç şeyler çıkıyor ortaya. 

 

Bir şeyi atlıyoruz. Zamanında, en azından bizim komşu gezegenlerin hepsi, sıvı mağma idiler. Gaz gezegenleri de malum gaz zaten. Sıvının, büyük kütle durumunda küreye dönüşme eğilimi malum. Bunu bozan, tektonik faaliyetler, yani, sıvının yüzeyinde bir kabuk oluşması. Bu kabuk katı olduğu için, çeşitli şekillerde, çok acayip formasyonlar alabiliyor. Bu yüzden de, bizim gezegenlerin hemen tamamı, öyle güzel yuvarlaklar olamıyor. Tabi, dünya da onlardan biri ve yüzeyi baya eciş bücüş. Zira onda kabuğu üstünde birde su var malum. 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
9 saat önce, deadanddark yazdı:

Dünyadaki sularin toplami ve sular olmadan dünyanin sekli aynen böyledir>> Dünya geoid falan degil, düzgün bir küredir.Üzerindeki suyun miktari ise masanizi nemli bir bezle sildiginizde üzerinde kalan islaklik kadardir. Büyük mavi küre okyanus sulari , kücük mavi küre ise toplam göl sularidir.

0bf454cd-17a9-4dc5-bfa6-4889585e1886.jpg

 

Güzel bir karşılaştırma. :)

 

Sevgiler

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
21 saat önce, Smile Buddha yazdı:
Dönme periyodu 58.6462 gün (58 gün 15.5088 h)
  Dönme hızı 10.892 km/h (ekvatorda)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Merkür

 

 

Dönme süresi −243.018 5 gün (ters yönde)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Venüs

 

 

Yıldız dönme dönme periyodu
0.99726968 d[17]
(23h 56m 4.100s)
Ekvatoral dönme hızı
0,4651 km/s[18]
(1674,4 km/sa; 1040,4 mph)

https://tr.wikipedia.org/wiki/Dünya

 

merkür ile venusun kendi etrafındaki dönme süreleri ve hızları dünyaya göre düşük. :)

 

:)

Gezegenin ekvatorunda etki eden merkezkaç kuvvetini (Fmk) hem dönme süresi (açısal hız) belirliyor hem de gezegenin çapı. Fmk = m*w2*r

Dünyanın Fmk'sını Merkür ve Venüs'ün Fmk'sı ile karşılaştırırsak...

Dünayanın Fmk'sı Venüsün Fmk'sının 62238 katıdır.

--> Venüste bir kütleye 1 N'luk bir merkezkaç kuvveti ile itiliyorsa, aynı kütleye Dünyada 62238 N büyüklüğünde bir merkezkaç kuvveti ile itilir.

Dünyanın Fmk'sı Marsın Fmk'sının 8993 katıdır.

--> Marsta bir kütleye 1 N'luk bir merkezkaç kuvvetiile itiliyorsa, aynı kütleye Dünyada 8993 N büyüklüğünde bir merkezkaç kuvveti ile itilir.

 

Sevgiler

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
On 18.07.2020 at 14:41, deadanddark yazdı:

Dünyadaki sularin toplami ve sular olmadan dünyanin sekli aynen böyledir>> Dünya geoid falan degil, düzgün bir küredir.Üzerindeki suyun miktari ise masanizi nemli bir bezle sildiginizde üzerinde kalan islaklik kadardir. Büyük mavi küre okyanus sulari , kücük mavi küre ise toplam göl sularidir.

0bf454cd-17a9-4dc5-bfa6-4889585e1886.jpg

Bu resmin kaynağını merak ettim. Benim sezgilerimle bağdaşmıyor.

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
10 saat önce, haci yazdı:

Bu resmin kaynağını merak ettim. Benim sezgilerimle bağdaşmıyor.

resmin alıntı yapıldığı  site burası.

https://slate.com/technology/2015/09/earth-without-water-nope.html

o siteninde kaynak olarak verdiği sitede burası.

https://www.usgs.gov/special-topic/water-science-school/science/where-earths-water?qt-science_center_objects=0#qt-science_center_objects

Here’s what the Earth would really look like without water.

0bf454cd-17a9-4dc5-bfa6-4889585e1886.jpg

This is what the Earth looks like with all the water gathered up. The big drop is all the water; the next biggest is fresh water in the ground, lakes, swamps, and rivers; the smallest is just fresh water from lakes and rivers.

Graphic by Howard Perlman, USGS; globe illustration by Jack Cook, Woods Hole Oceanographic Institution; Adam Nieman.

 

 

tarihinde Smile Buddha tarafından düzenlendi

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
6 saat önce, Smile Buddha yazdı:

resmin alıntı yapıldığı  site burası.

https://slate.com/technology/2015/09/earth-without-water-nope.html

o siteninde kaynak olarak verdiği sitede burası.

https://www.usgs.gov/special-topic/water-science-school/science/where-earths-water?qt-science_center_objects=0#qt-science_center_objects

Here’s what the Earth would really look like without water.

0bf454cd-17a9-4dc5-bfa6-4889585e1886.jpg

This is what the Earth looks like with all the water gathered up. The big drop is all the water; the next biggest is fresh water in the ground, lakes, swamps, and rivers; the smallest is just fresh water from lakes and rivers.

Graphic by Howard Perlman, USGS; globe illustration by Jack Cook, Woods Hole Oceanographic Institution; Adam Nieman.

 

 

 

Phil Plait 'in kendi sayfasindan.

Kendisi fizik, astronomi konularinda cok iyidir. Ayrica kendisi Bad Astronomer lakapli bir Debunkerdir . Kendisini yillardir takip ederim.

tarihinde deadanddark tarafından düzenlendi

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş

Tartışmaya katıl

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Misafir
Bu konuyu yanıtla

×   Yapıştırdığınız içerik biçimlendirme içeriyor.   Biçimlendirmeyi Temizle

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Yükleniyor ...

  • Konuyu Görüntüleyenler   0 kullanıcı

    Sayfayı görüntüleyen kayıtlı kullanıcı bulunmuyor.

×
×
  • Yeni Oluştur...