Jump to content
mechanic

Mikroskopların büyütme gücü nasıl hesaplanır?

Recommended Posts

Bir zamanlar Amerikan şakası dediğimiz bir şaka vardı..

Soru şu:

Bir teleskop, bir cımbız ve bir kibrit kutusu ile bir timsahı nasıl yakalarsın?

Antiateistin sorusu bana bu şakayı anımsattı.

Cevabını bilen var mı?

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş

Bir teleskop, bir cımbız ve bir kibrit kutusu ile bir timsahı nasıl yakalarsın?

Cevap yok..

O zaman ben yanıtlıyorum..

Timsaha teleskopu ters çevirip bakarsınız..

Sonra onu cımbızla yakalayıp, kibrit kutusuna koyarsınız..

Yukarda biri teleskopla mikroskop arasındaki farkı sormuştu..

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
On 14.06.2008 at 14:12, mechanic yazdı:

mikroskop.JPG

Şekildeki gibi odak uzaklıkları f=25mm ve fa=50mm olan iki incekenarlı merceğimiz var?

l=250mm olursa büyütme ne olur?

l=500mm olursa büyütme ne olur?

resimde tüp uzunluğu verilmiş ama bu uzunluk iki mercek arası uzaklık mı acaba?

Ekran Görüntüsü - 2017-03-02 21-30-00.png

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş

t=tüp uzunluğu (merceklerin odak noktaları arası)

s=belirli Görme uzaklığı normal göz için 25 cm

v=mikroskopun büyütme gücü

v1=objektifin büyütme gücü =s/f1

v2=okülerin büyütme gücü =s/f2

f1=objektifin odak uzaklığı

f2=okülerin odak uzaklığı


 v= t*s/f1*f2=v1*v2

 

Bu eşitlik cep kitabımda yazıyor.

 

Bu eşitlik doğru mudur? :)
 

Tüp boyunu uzatınca yada kısaltınca eşitlik elde edilemiyor.

 

Bu eşitliğin elde edilebilmesi için tüp boyu 25 cm olmalı her zaman.:)

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
On 22.11.2019 at 20:57, DreiMalAli yazdı:

Doğru olan sadece birinci eşitliktir

 v= t*s/f1*f2

 İkinci eşitlik yani

 v=v1*v2

eşitliği doğru değildir.

 

Sevgiler

Optik mikroskoplarda büyütme sınırı kullanılan ışığın dalga boyuna bağlıymış.

Kendi yaptığım mikroskopda  büyütme artıkça görüntü silikleşiyor.

Kullandığım merceklerin odak uzunlukları  4 cm diğeri 2 cm.

eski cd dvd yazıcılarından söktüğüm merceklerin odak uzunlukları 3-5 milimetre civarında .
Onlardan hiç verim alamadım.Büyük odak uzunluklu olanlar daha net görüntü veriyor.

Tüp boyunu arttırınca büyüme  artıyor ama görüntü netliği kayboluyor.

75x üstüne çıkamadım hiç :)


Elektron mikroskoplarında   büyütme nasıl hesaplanıyor?

Elektron mikroskoplarında büyütme sınırı var mıdır?

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
11 minutes ago, mirasyedi said:

Optik mikroskoplarda büyütme sınırı kullanılan ışığın dalga boyuna bağlıymış.

Kendi yaptığım mikroskopda  büyütme artıkça görüntü silikleşiyor.

Kullandığım merceklerin odak uzunlukları  4 cm diğeri 2 cm.

eski cd dvd yazıcılarından söktüğüm merceklerin odak uzunlukları 3-5 milimetre civarında .
Onlardan hiç verim alamadım.Büyük odak uzunluklu olanlar daha net görüntü veriyor.

Tüp boyunu arttırınca büyüme  artıyor ama görüntü netliği kayboluyor.

75x üstüne çıkamadım hiç :)


Elektron mikroskoplarında   büyütme nasıl hesaplanıyor?

Elektron mikroskoplarında büyütme sınırı var mıdır?

 

 

Elektron mikroskopları "büyütmez". Basit anlatımıyla, örneğin yüzeyini tarayıp, ne var ne yok onu gösterirler. Tamam, çeşitleri var, hepsi öyle değil ama, teknik olarak hepsi, aslen bir radar gibi çalışır.  Ha, bazısı röntgen cihazı gibi çalışır falan, ama temel prensip, elektronlarla, örneğin taranması esasına dayanır.

 

Tüm mikroskoplarda, büyütme sınırı vardır. Teorik olarak bu sınır, örneğin okunması için kullanılan yöntemin, örneğin kendisiyle tepkimeye girmediği, giremediği seviyedir. Örneğin, elektron mikroskopu ile, elektronlar gönderip bir atomu göremezsin, zira atomlar elektronları kapabilir, yutabilir vs. Işık mikroskobu ile ışığın dalga boyuna bağlı olarak, belli bir boyun altına inemezsin, fotonlar o seviyede gene tepkimeye girer falan filan. Bunlar anlaşılsın diye yazdığımız örnekler. Ama pratikte bu limit, tarama sisteminin hassasiyeti ile sınırlanır. Yani, optik mikroskop için, merceklerin kalitesi, ayna kalitesi gibi, elektron mikroskobu için "beam", yani elektron akımını "yönlendiren" mekanizmanın ve detektörleri hassasiyeti gibi etmenler belirleyici olur. Ha, bunları az buçuk aşmaya çıkarsan, vakumun kalitesi (aradaki hava vs. gazlar ışığı/elektronu etkiler) gibi dertler çıkar. Hadi onları da aşarsın, bu kez, kozmik radyasyon, başıboş, parçacıklar vs. dert olur. Yani, bu tür etmenler, o teorik limite ulaşmadan, mikroskobun kapasitesini sınırlar. 

 

Belli bir seviyenin altında "skop", yani görme değil de, "detect" yani belirleme devreye girer. Tünel mikroskopları mesela, tek tek atomları "gösterebilir", yani varlıklarını belirleyebilir. 

 

Senin ilgini çekecek olan şey, laser tarama mikroskopları. Konfokal mikroskop olarak bilinirler. Bunlar genelde, al kullan tipi şeylerdir. Ama elektron mikroskopları dertli şeylerdir. Mesela örnekleri altınla kaplamak falan gerekir vs. vs., işletmesi zor ve pahalıdır. Kendileri de tomarla para gerektirir. 

 

Makul malzemeler kullanılarak, evinde bir lazer tarama mikroskobu (CLSM) yapman mümkün. Ha, mümkün demek, öyle basit, ehven iş demek değil, ama uğraşmaya değer. 

 

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
13 saat önce, mirasyedi yazdı:

Optik mikroskoplarda büyütme sınırı kullanılan ışığın dalga boyuna bağlıymış.

Kendi yaptığım mikroskopda  büyütme artıkça görüntü silikleşiyor.

Kullandığım merceklerin odak uzunlukları  4 cm diğeri 2 cm.

eski cd dvd yazıcılarından söktüğüm merceklerin odak uzunlukları 3-5 milimetre civarında .
Onlardan hiç verim alamadım.Büyük odak uzunluklu olanlar daha net görüntü veriyor.

Tüp boyunu arttırınca büyüme  artıyor ama görüntü netliği kayboluyor.

75x üstüne çıkamadım hiç :)


Elektron mikroskoplarında   büyütme nasıl hesaplanıyor?

Elektron mikroskoplarında büyütme sınırı var mıdır?

 

 

Elektron mikroskopların büyütmesinin nasıl hesaplandığını bilmiyorum.

Büyütme sınırı, optik mikroskoplarda da olduğu gibi, "ışığın" yani elektronun dalga boyu ile sınırlıdır.

 

Sevgiler

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
1 hour ago, DreiMalAli said:

 

Elektron mikroskopların büyütmesinin nasıl hesaplandığını bilmiyorum.

Büyütme sınırı, optik mikroskoplarda da olduğu gibi, "ışığın" yani elektronun dalga boyu ile sınırlıdır.

 

Sevgiler

 

Teknik olarak, elektron bir parçacıktır, dalga boyu yoktur :(

 

Parçacık denince, yeri yurdu falan belli, bir dalga hareketi  ile başını alıp gitmez babında. Bir tanecik olarak hareket eder, kütlesi vardır basbaya, ışık hızına çıkamaz vs. vs.

 

Velakin, matematik akla ziyan işleri pek sever. O halde, e = mc2 denkleminden kafayı kırıp, fotonun sıfır kütle ve malum enerjisini ele alarak, biraz daha kafa kırabiliriz. Sonuçta, bu durumda, elektron, proton vs. gibi şeylerin fotona karşılık gelen bir nevi dalgaboyunu hesaplayabiliriz. Böyle hesaplarsan, elektronun sözde dalga boyu 1.2 nm falan eder, öyle hatırlıyorum. Velakin, elektron foton değil, bu nedenle de, bu sözde dalgaboyunu kaale alarak büyütme hesabında limit vs için kullanamayız. Velakin, bu sözde dalga boyu, elektron mikroskobunun neden çok daha detaylı bir şeyler gösterebildiğini anlamamıza bir vesile teşkil edebilir. 390 nm dalgaboyunda, bir görülür ışık fotonu ile karşılaştırınca, neden daha çok "büyütebildiğini" anlamak daha kolay olacaktır. 

 

Optik mikroskoplarda, dalga boyu kallavi olduğu için, görülebilecek maksimum detayı doğrudan bu dalgaboyunun bir fonksiyonu olarak yazmak mümkündür. Ayrıca, bildiğimiz dalga, kırılma, yansıma vs. parametreleri de gayet güzel hesaplanabilir. Velakin, elektron boyutlarında bir parçacık için, bu şekilde bir denklem yazıp, mikroskobu nitelemek pek olası değildir. 

 

Bu sözde dalga boyuna, de longhi mi denir di, öyle bir şeydi işte, meraklısı eşeleyebilir google'dan falan.

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş

Elektron mikroskopunda büyütme elektronun dalga boyuna bağlı olduğu için sınırlıdır. O sınır ışık mikroskopunu elektron mikroskopu ile birleştirince aşılır ve 500 bin ve üstünde olan büyütmelere ulaşılır.

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
7 saat önce, anibal yazdı:

 

Teknik olarak, elektron bir parçacıktır, dalga boyu yoktur :(

 

Parçacık denince, yeri yurdu falan belli, bir dalga hareketi  ile başını alıp gitmez babında. Bir tanecik olarak hareket eder, kütlesi vardır basbaya, ışık hızına çıkamaz vs. vs.

 

Velakin, matematik akla ziyan işleri pek sever. O halde, e = mc2 denkleminden kafayı kırıp, fotonun sıfır kütle ve malum enerjisini ele alarak, biraz daha kafa kırabiliriz. Sonuçta, bu durumda, elektron, proton vs. gibi şeylerin fotona karşılık gelen bir nevi dalgaboyunu hesaplayabiliriz. Böyle hesaplarsan, elektronun sözde dalga boyu 1.2 nm falan eder, öyle hatırlıyorum. Velakin, elektron foton değil, bu nedenle de, bu sözde dalgaboyunu kaale alarak büyütme hesabında limit vs için kullanamayız. Velakin, bu sözde dalga boyu, elektron mikroskobunun neden çok daha detaylı bir şeyler gösterebildiğini anlamamıza bir vesile teşkil edebilir. 390 nm dalgaboyunda, bir görülür ışık fotonu ile karşılaştırınca, neden daha çok "büyütebildiğini" anlamak daha kolay olacaktır. 

 

Optik mikroskoplarda, dalga boyu kallavi olduğu için, görülebilecek maksimum detayı doğrudan bu dalgaboyunun bir fonksiyonu olarak yazmak mümkündür. Ayrıca, bildiğimiz dalga, kırılma, yansıma vs. parametreleri de gayet güzel hesaplanabilir. Velakin, elektron boyutlarında bir parçacık için, bu şekilde bir denklem yazıp, mikroskobu nitelemek pek olası değildir. 

 

Bu sözde dalga boyuna, de longhi mi denir di, öyle bir şeydi işte, meraklısı eşeleyebilir google'dan falan.

 

 

"de Brogli"

Daha doğrusu Einstein - de Brogli denklemleri.

Konu adı "madde dalgaları" (matter wave).

 

Sevgiler

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş
3 hours ago, DreiMalAli said:

 

"de Brogli"

Daha doğrusu Einstein - de Brogli denklemleri.

Konu adı "madde dalgaları" (matter wave).

 

Sevgiler

 

Eh, "de" si ile "..i" sini tutturmuşuz anlaşılan. Bu da bir şeydir, 25 seneden sonra...

 

 

İletiyi paylaş


Link to post
Sitelerde Paylaş

Tartışmaya katıl

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Misafir
Bu konuyu yanıtla

×   Yapıştırdığınız içerik biçimlendirme içeriyor.   Biçimlendirmeyi Temizle

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Yükleniyor ...

  • Konuyu Görüntüleyenler   0 kullanıcı

    Sayfayı görüntüleyen kayıtlı kullanıcı bulunmuyor.

×
×
  • Yeni Oluştur...